I.-TRÒ CHƠI LÀ MỘT PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC

Nhìn toàn xã hội ngày nay, ta có thể kết luận rằng trẻ nào cũng muốn vui chơi cả. Chúng chơi theo tính nam nữ, theo nơi, theo thời tiết, theo không gian và thời gian. chằng những chỉ có trẻ em chơi mà người lớn cũng chơi. Đứng tuổi thì chơi hoa, chơi tranh; thanh nhã thì cầm kỳ thi họa, mà phàm tục thì tứ đổ tường. Vậy chơi có nhiều lối, nhiều cách, thiên hình vạn trạng, tùy trí tưởng tượng, tính tình, sở thích từng người. Chơi của trẻ con tiến triển tuần tự theo sự phát triển của cơ thể, tâm lý, theo sự nẩy nở của trí tuệ.

II.-SỔ TRÒ CHƠI

Nhưng muốn cho trẻ chơi một cách bổ ích, không thể phú cho may rủi, nhớ đến trò chơi nào thì cho chơi trò chơi ấy : Cần phải lựa chọn trò chơi thích hợp với tuổi trẻ, với thời tiết, với sân chơi, với đức tính hay năng khiếu chúng, ta muốn phát triển. Cho nên mỗi Trưởng phải có sổ trò chơi riêng để khi cần đến đem ra tra cứu. Vì khi đi họp, đi trại, chúng ta không thể đem theo một chồng sách trò chơi, chằng những chúng ta có thể quên một trò chơi hay mà lại còn có thể quên một vài luật chơi, làm cho trò chơi không thâu được kết quả như muốn. Trong sổ ấy chúng ta ghi chép những trò chơi đã “qua thực hành” rồi.

Chúng ta lại còn phải sắp xếp các trò chơi ấy thế nào khi cần đến dễ tìm, không mất nhiều thời gian.

Có thể sử dụng cách sắp xếp đặt các trò chơi sau đây của các trưởng đàn anh để lại, thấy cũng tiện. Trước hết chúng ta chép các trò chơi theo công dụng của chúng, ví đụ trò chơi luyện sức khỏe, trò chơi luyện giác quan, luyện trí nhớ, chuyên môn v.v… Nhưng chúng ta sẽ dùng thêm những đấu hiệu riêng, ghi chú vào một nơi nhất định : ở góc trên bên phải ghi trò chơi chẳng hạn : Ví dụ muốn trò chơi này chỉ chơi trong phòng chúng ta sẽ vẽ một hình vuông, nếu là trò chơi ngoài sân thì vẽ hình tròn O. Nếu chỗ chơi là một đám đất rộng thì vẽ U. Để ghi rõ trò chơi dùng cho phái nào thì chúng ta dùng viết chì màu đỏ để vẽ các dấu ấy nếu trò chơi dành cho nam giới; trò chơi dành cho nữ giới sẽ vẽ với viết chì màu xanh, và dùng viết chì đen nếu trò chơi có thể dùng cho cả nam lẫn nữ.

Muốn chỉ rõ trò chơi ấy thuộc về loại nào thì chúng ta thêm dấu trong vòng, nếu trò chơi thuộc loại vui dấu -I- nếu trò chơi thuộc loại nghiêm nghị, và dấu - nếu trò chơi thuộc vào loại thường.

Để phân biệt trò chơi hợp với tuổi nào, chúng ta dùng cái chấm. Khi cái chấm ở vào góc dưới bên trái ám hiệu là trò chơi cho các em sói; khi cái chấm ở góc dưới bên phải là trò chơi dành cho thiếu sinh và chỉ cái chấm góc trên bên phải là trò chơi dành cho tráng sinh. Khi không có chấm nào cả là trò chơi ấy có thể dùng cho cả ba ngành.

Nếu là một trò chơi ồn ào thì chúng ta có thể vẽ thêm dưới dấu (sóng to) và vẽ dấu (biển êm) dưới một trò chơi tịnh.

Làm như trên thì mất nhiều thì giờ khi chuẩn bị, nhưng lợi khí ''kho trò chơi'' chỉ cần liếc mắt qua các trang chúng ta có thể tìm ngay trò chơi thích hợp. Đành rằng trong các buổi họp, kỳ trại, chúng ta đã soạn sẵn chương trình tĩ mỉ, nhưng ai ngăn ngừa được một phút trống xuất hiện vì có một trò chơi sớm tan cuộc, hoặc một trò chơi không thực hành được vì đất ướt v.v

 

III.-CHỌN TRÒ CHƠI

Chọn trò chơi là việc quan trọng nhất của người dẫn cuộc chơi. Nếu chọn sai, trò chơi hỏng vì thiếu đầu tư hay vì thiếu suy nghĩ hoặc trò chơi chỉ đem lại cho các em một dịp ''giết thì giờ'' trong lúc chúng ta có thể hiến các em những hoạt động vừa bổ ích vừa hứng thú.

Muốn chọn trò chơi, cần phải chú ý đến :

-Thời tiết: nóng hay lạnh, im hay nắng, gió mưa. Có nhiều lúc phải soạn hai chương trình một cho trời nắng ráo, một cho trời mưa, phòng khi mưa nấng bất ngờ.

-Chỗ chơi: ở rừng rậm hay đồi thưa, đất gồ ghề hay bằng phẳng, sàn phòng rộng hay hẹp.

-Đất chơi: khô ráo, bùn lầy, cát bụi, đất cứng rắn, trơn trượt...

-Dụng cụ có thể có.

-Thời gian: Nên chú ý đến lúc chơi : ban trưa hay buổi chiều, trước hay sau lúc ăn...

-Người dự: Số người, trai gái, sức vóc.

-Y phục: Khi các em đang mặc đồng phục và cần giữ đồng phục sạch sẽ thì không thể cho chơi những trò chơi có thể làm bẩn áo quần.

-Sức chơi: Có nhiều trò chơi cần một ít thông minh, tự chủ v.v... mà không phải em nào cũng có thể chơi được. Cần chọn những trò chơi các em có thể chơi thích, chứ không phải quá dễ.

-Và điều quan trọng hơn hết là đích của chúng ta, sự giáo dục. Chúng ta phải chọn cho các em và cho mỗi em những trò chơi giáo dục cần cho chúng. Tất cả, chúng ta cần trò chơi nầy hay trò chơi kia, em thì để tập luyện ý chí, em thì tập tánh vui tươi, em thì để tập luyện tính nhân ái. Ta cần nhớ luôn rằng mỗi trẻ em cần một số ''thành công” để năng khiếu phát triển điều hòa. Chúng ta phải cho chúng những ''(dịp thành công'' ấy, được thế chúng ta sẽ giúp ích cho chúng rất nhiều. Thường thường những trẻ em ích kỷ là những trẻ em đã ''thành công'' quá nhiều hay quá ít. Thắng luôn thành ra kiêu ngạo mà bại luôn thành thiếu tự tin, rồi có thể trở nên gian xảo. Vì vậy mà mọi chương trình phải gồm những trò chơi có thể cho em nầy hay em kia dịp thắng cuộc (chọn theo khả năng của các em ấy) và những trò chơi để sửa chữa những khuyết điểm của các em.

Lại còn nhiều yếu tố khác cần phải lưu ý đến : thay đổi trò chơi để khỏi chán, đừng bắt đầu và cũng đừng kết thúc ngày họp bằng một trò chơi mệt nhọc; sau một trò chơi ồn, nhọc nên cho một trò chơi tịnh. Đừng cho những trò chơi có thể trở thành cuộc đánh lộn, trò chơi gây hận thù, trò chơi có ý chế nhạo ai hay trò chơi may rủi.

IV.-TRÌNH BÀY TRÒ CHƠI :

Muốn cho tất cả các em hiểu trò chơi kể cả những em chậm hiểu nhất, cần giải thích rõ ràng, thong thả giải thích theo trình độ những em ít thông minh nhất, chậm hiểu nhất, mà không cần chú ý đến sự phản đối của những em đã biết trò chơi rồi hay đã hiểu trò chơi rồi. Năm ba em lanh trí không làm cho ta quên những em chậm hiểu.

Để các em dễ hiểu trò chơi, nên nhớ đến những điều sau đây :

1)-Bảo các em im lặng điều nầy rất cần.

2) Buộc các em nhìn vào ta, như thế vừa nghe, chúng vừa nhìn các cử động của ta và hiểu hơn.

3) Nói bằng lời và bằng các cử động vì lắm lúc một cử động làm cho các em hiểu hơn lời nói.

4) Muốn cho các em nghe, phải nói to và nói chậm rãi. Càng đông người nghe, càng phải nói chậm.

5) Khi cần nên có những hình vẽ (trên nền nhà hay trên cát), những ví dụ cụ thể.

6) Để các em hiểu mau hơn, có thể bảo các em thực hành những điều mình vừa nói.

Ví dụ lấy vài em ở mỗi phe đặt các em đứng ở những vị trí của trò chơi và với lời chỉ dẫn của chúng ta bảo họ tiến thối như trong cuộc chơi, nhờ thế các em thấy rõ hơn và có thể hiểu được nhanh chóng.

7) Cần nói vắn tắt. Các em chỉ có thể chú ý trong l0 phút thôi. Vậy nên cần nói rõ và ngắn.

Lại còn phải giải thích có tuần tự. Ví dụ đừng nói phải bắt nhau như thế nào trước khi nói ai có thể bắt và ai có thể bị bắt v.v...

9) Xem các em có hiểu không, vặn hỏi vài em và cho các em hỏi. Hỏi em nhỏ nhất, em hay đảng trí, em đứng xa: Bảo vài em nhắc lại một vài luật chơi quan trọng.

l0) Chơi thử xem các em đã thật hiểu chưa để khỏi có sự khiếu nại sau này.

V.- TAN CUỘC :

Nên nghỉ chơi trước khi các em hết thích chơi. Đừng chờ các em mệt mỏi mới thôi chơi.

Tốt hơn là chấm dứt trò chơi với sự luyện tiếc của các em vì chúng đang còn thích chơi. Có thể lần mới có thể cho chơi lại trò chơi ấy.