Phụng
vụ - Mục vụ
Thư mục vụ
THƯ MỤC VỤ NĂM 2003 CỦA HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC VIỆT NAM
SỨ MẠNG LOAN BÁO TIN MỪNG CỦA HỘI THÁNH VIỆT NAM HÔM NAY
Kính gửi: các linh mục,
các tu sĩ, chủng sinh
và anh chị em giáo dân.
NHẬP ĐỀ
1. Chúng tôi, hồng y, tổng giám mục, giám
mục và giám quản tham dự khóa họp thường
niên của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam
từ ngày 06 đến 11 tháng 10 năm 2003 tại Bãi
Dâu, Vũng Tàu, thân ái gửi đến anh chị em
lời chào thăm và cầu chúc bình an trong “ân
sủng Đức Giêsu Kitô Chúa chúng ta, tình yêu
của Chúa Cha và ơn thông hiệp của Chúa Thánh
Thần” (Sách lễ Roma). Chúng tôi cám ơn về
tâm tình hiệp thông của anh chị em dành cho các
chủ chăn của mình trong lời cầu
nguyện. Xin Chúa liên kết chúng ta trong tình yêu
của Ngài, để Hội Thánh luôn được
“bình an và hiệp nhất như ý Chúa muốn” (Sách
lễ Roma ).< br> Năm nay, nhân kỷ niệm
25 năm giáo hoàng của Đức Thánh Cha Gioan Phaolô
II vào ngày 16 tháng 10, và hướng tới Đại
hội Thánh Thể Quốc tế lần thứ 48,
từ ngày 10 đến 17 tháng 10 năm 2004 tại Mêhicô,
với chủ đề: “Thánh Thể, ánh sáng và
sự sống của ngàn năm mới ”, chúng tôi
mời anh chị em hãy đáp lại lời gọi
“Ra khơi” của Đức Thánh Cha, qui hướng
lời cầu nguyện và hoạt động của
Hội Thánh tại Việt Nam vào việc “Loan báo Tin
Mừng”.
Anh chị em thân mến,
I. LOAN BÁO TIN MỪNG LÀ SỨ MẠNG
2. Khơi nguồn từ sự sống của Thiên
Chúa Ba Ngôi
Loan báo Tin Mừng là ân huệ và ơn gọi
đặc biệt của Hội Thánh, là chân tính sâu
xa nhất của Hội Thánh, một Hội Thánh phát
xuất từ tình yêu cứu độ của Thiên Chúa
Ba Ngôi. Tình yêu của Ba Ngôi được diễn
tả qua việc Chúa Cha sai Chúa Con xuống trần
gian để cứu độ trần gian (x. Ga 3,16) và
việc Chúa Cha cử Thánh Thần đến với
Hội Thánh để tiếp tục và hoàn tất
sứ mạng của Chúa Con. Ba Ngôi là cội
nguồn của Hội Thánh, vì thế, Hội Thánh
tự bản chất là truyền giáo (x. Ad Gentes 2). Chúa
Giêsu đã nhiều lần cho các môn đệ
hiểu rằng sứ mạng loan báo Tin Mừng
của họ đến từ Ngài và sứ mạng
của Ngài đến từ Chúa Cha: “Như Cha
đã sai Thầy vào thế gian, Thầy cũng sai anh
em vào thế gian” (Ga 17,18; x. Ga 20,21).
3. Noi gương Chúa Giêsu Kitô
Chúa Giêsu là sứ giả Tin Mừng đầu
tiên và vĩ đại nhất. Ngay từ đầu,
Ngài đã xác định sứ mạng của Ngài là
rao giảng Tin Mừng theo lệnh truyền của
Đức Chúa Cha: “Thần Khí Chúa ngự trên tôi,
bởi Ngài đã xức dầu cho tôi, Ngài đã sai
tôi đem Tin Mừng cho người nghèo khó” (Lc
4,18; x. Is 61,1).
Để rao giảng Tin Mừng, Ngài đã không
biết mệt mỏi đi đến khắp mọi
nơi, tiếp xúc với tất cả mọi
hạng người, thực hiện rất nhiều
việc lạ lùng để làm chứng Nước
Chúa đã đến.
Xác định rao giảng Tin Mừng theo ý Chúa Cha là
lẽ sống (x. Mc 1,38; Lc 4,43) nên Ngài hiến trọn
cuộc đời, đến tự nguyện hy sinh
cả mạng sống, chấp nhận cái chết
tủi nhục trên Thánh Giá để hoàn thành thánh
ý Chúa Cha.
4. Trung thành với truyền thống của
Hội Thánh sơ khai
Chúa Giêsu đã thiết lập và uỷ thác cho
Hội Thánh nhiệm vụ loan báo Tin Mừng (x. Mc
16,15; Mt 28,19-20). Lệnh truyền này đã trở thành
sứ mạng chính yếu của Hội Thánh Chúa Kitô.
Hội Thánh không hiện hữu cho mình nhưng cho con
người và với con người. Hội Thánh
hiện hữu là để loan báo Tin Mừng và làm
cho những ai thành tâm đón nhận Tin Mừng
trở nên môn đệ Chúa Kitô (x. Mt 28,19) đồng
thời quy tụ cho Thiên Chúa mọi con cái tản mác
về lại một mối (x. Ga 10, 52).
Vâng lệnh Chúa Giêsu Kitô, dưới tác động
của Thánh Thần, Hội Thánh sơ khai hăng hái
dấn thân vào việc loan báo Tin Mừng, sẵn sàng
hiến mạng sống để làm chứng về
hồng ân cứu độ mà Chúa Giêsu đã
thực hiện qua mầu nhiệm Tử nạn và
Phục sinh của Người (x. Cv 2,37-40; 1 Cr 9,16).
5. Tuân theo giáo huấn của Hội Thánh
Ý thức việc loan báo Tin Mừng là chân tính
của Hội Thánh lữ hành (x. Ad Gentes), Hội Thánh
không ngừng nhắc nhở con cái mình tập trung
mọi nỗ lực vào việc truyền giáo, đồng
thời phải thích ứng để có thể đem
Tin Mừng cho nhân loại trong thời đại này
(x. Evangelii Nuntiandi; Redemptoris Missio). Mở đầu ngàn
năm mới, Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II một
lần nữa mời gọi mọi thành phần trong
Hội Thánh hãy “ra khơi truyền giáo” (x. Novo
Millennio Ieunte). Ngài đặc biệt trao nhiệm
vụ truyền giáo trong thiên niên kỷ mới cho các
Hội Thánh tại châu Á (x. Ecclesia in Asia), trong đó
có Hội Thánh tại Việt Nam.
II. LOAN BÁO TIN MỪNG
CHO NGƯỜI VIỆT NAM HÔM NAY
6. Tiếp nối bước chân truyền giáo
Đáp lời mời gọi của Chúa Giêsu Kitô,
từ nhiều thế kỷ nay biết bao thế
hệ môn đồ của Chúa đã hăng hái lên
đường. Từng đoàn người vượt
suối băng rừng. Từng đoàn người ra
khơi giữa biển rộng sóng lớn. Biết bao
người bỏ mạng nơi rừng sâu núi
thẳm. Biết bao người bỏ xác ngoài
biển khơi. Nhưng lớp này nằm xuống,
lớp khác đứng lên nối tiếp nhau ra đi
đem Tin Mừng đến tận cùng thế
giới.
Nhờ các vị thừa sai tràn đầy nhiệt
huyết, quê hương Việt Nam đã được
đón nhận Tin Mừng. Nhờ đời sống
đức tin anh dũng của các bậc tiền nhân,
đức tin đã không ngừng phát triển, để
truyền lại cho chúng ta ngày nay một gia sản quí
giá.
Đầu thiên niên kỷ mới, sứ mạng loan báo
Tin Mừng được đặc biệt trao vào
tay chúng ta. Chúng ta hãy tiếp bước các vị
thừa sai đầy nhiệt tình tông đồ, hãy
phát triển truyền thống kiên cường
của các bậc tiền nhân anh hùng tử đạo.
Đức Thánh Cha kêu gọi: Thiên niên kỷ thứ
nhất truyền giáo cho châu Âu. Thiên niên kỷ
thứ hai truyền giáo cho châu Mỹ. Thiên niên kỷ
thứ ba phải truyền giáo cho châu Á (x. Ecclesia in
Asia). Ta hãy đáp lại kỳ vọng của Hội
Thánh, đem Tin Mừng cho anh chị em trên lục
địa mênh mông này. Và đặc biệt đem
Tin Mừng cho anh chị em sống ngay trên quê hương
Việt Nam thân yêu.
Để việc truyền giáo có kết quả,
Đức Thánh Cha khuyên nhủ ta hãy ra đi với
một nhiệt tình tông đồ mới, đến
với những môi trường đang cần ánh sáng
Tin mừng và sử dụng những phương
tiện phù hợp với con người hôm nay.
7. Với một nhiệt tình tông đồ
mới
Hãy lên đường với tinh thần tông
đồ, là sự hăng hái được thúc
đẩy bởi sức mạnh của Chúa Thánh
Thần, là lòng nhiệt thành truyền giáo được
nung đốt bởi lửa của Chúa Thánh Thần,
là những sáng kiến do ơn soi sáng của Chúa Thánh
Thần.
Đó chính là tinh thần của Chúa Giêsu Kitô, Đấng
đã đi “loan báo Tin Mừng cho người nghèo…”
(Lc, 4,18). Đó là tinh thần của các Tông đồ
sau ngày lễ Ngũ Tuần, mở tung cửa ra đi
đến với mọi người, tới mọi
chân trời để làm chứng cho Chúa Kitô Phục
sinh (x. Cv 2). Đó là tinh thần của các cộng
đoàn tín hữu tiên khởi, sống hoà thuận thương
yêu nhau (x. Cv 2, 44-46) và rao truyền đức tin trong
tất cả mọi hoàn cảnh của cuộc
sống. Đó là tinh thần của các vị
thừa sai ra đi, đến với mọi đất
nước, dù khác biệt về ngôn ngữ,
chủng tộc, văn hóa, tôn giáo...
8. Đến với những môi trường
đang cần ánh sáng Tin mừng
Hãy mạnh dạn đến với những môi
trường mới. Có thể đó là những môi
trường địa lý chưa bao giờ được
nghe rao giảng Tin Mừng, những vùng đất chưa
in dấu chân nhà truyền giáo. Đó là những môi
trường văn hoá, chính trị, kinh tế, khoa
học, kỹ thuật... Đó là những lãnh
vực cần có sự hiện diện của Chúa Kitô,
chứng tá của Hội Thánh và ánh sáng của Tin
Mừng.
Hãy đến với những con người chưa
được nghe rao giảng Tin Mừng, hoặc
đã nghe mà chưa sống Tin Mừng.
Hãy hiện diện trong mọi môi trường
của nhân loại, vì không có gì của con người
mà xa lạ với Hội Thánh (x. Gaudium et Spes 1).
Hội Thánh phải loan báo Chúa Kitô và làm cho Chúa Kitô
trở nên tất cả cho mọi người. Tin
Mừng phải hội nhập vào mọi lãnh vực
của con người.
9. Bằng những phương tiện
phù hợp với con người hôm nay
Việc truyền giáo phải đặt nền
tảng trên lời cầu nguyện và thái độ
sẵn sàng dấn thân lên đường theo Đức
Kitô, dưới tác động của Chúa Thánh
Thần. Tuy nhiên để chân lý Phúc Âm trở nên
trong suốt, dễ hiểu, dễ đón nhận, ta
phải dùng những phương tiện phù hợp
với con người hôm nay. Đó là biết sử
dụng ngôn ngữ, cách diễn tả phù hợp
với văn hoá và tâm lý người đương
thời. Đó là cung cách thấm nhuần tinh thần
Phúc âm, được diễn đạt với thái
độ khiêm nhu, chân tình, thân ái. Đó là thái
độ kính trọng, đối thoại với người
nghe. Đó là vận dụng sáng tạo những
kỹ thuật hiện đại phục vụ cho
việc loan báo Tin Mừng.
III. NHỮNG VIỆC LÀM CỤ THỂ
10. Trong quá khứ, các giáo phận, giáo xứ,
hội dòng; các giám mục, linh mục, tu sĩ,
chủng sinh và anh chị em giáo dân đã làm việc
truyền giáo. Năm nay, Năm Truyền Giáo của
Hội Thánh Việt Nam, chúng tôi đề nghị
mọi thành phần Dân Chúa hãy tuỳ theo ơn
gọi và chức năng của mình, tích cực tham
gia sứ vụ loan báo Tin Mừng bằng những
việc cụ thể sau:
Về phương diện thiêng liêng:
Cầu nguyện cho việc truyền giáo.
Đây là việc quan trọng hàng đầu. Vì khi nhìn
thấy đồng lúa chín bao la mà thiếu thợ
gặt, Chúa Giêsu đã truyền cho các môn đệ
cầu nguyện: “xin chủ ruộng sai thợ
gặt đến” (Mt 10, 38). Chúng ta hãy cầu
nguyện cho có nhiều trái tim quảng đaị
biết cảm thương những cảnh đời
bơ vơ không người chăn dắt; có
nhiều tâm hồn thiện chí hăng hái dấn thân
ra đi loan báo Tin Mừng. Ngoài ra nên có những thánh
lễ đặc biệt, những giờ chầu Thánh
Thể chung và những buổi lần hạt Mân Côi
cầu nguyện cho việc truyền giáo. Hơn
nữa, việc cầu nguyện cho công cuộc
truyền giáo phải được tiếp tục
trong gia đình và với bản thân mỗi người,
không chỉ bằng lời kinh mà còn bằng những
hi sinh hãm mình hằng ngày.
Nêu gương sống lương tâm công giáo. Trước
khi rao giảng bằng lời nói, hãy rao giảng
bằng đời sống. Người tín hữu giáo
dân hãy nỗ lực cùng với đồng bào xây
dựng một nếp sống lành mạnh trong khu
phố xóm làng, loại trừ mọi tệ đoan
tật xấu. Đăc biệt hãy nêu gương tôn
trọng sự sống, tôn trọng phẩm giá con người,
sống theo lương tâm ngay thẳng làm chứng
về sự hiện diện của Nước Thiên
Chúa, Nước “đầy tràn sự thật và
sự sống, đầy tràn ân sủng và thánh
thiện, đâỳ tràn tình thương, công lý và bình
an” (Kinh Tiền tụng Lễ Chúa Kitô Vua). Người
tín hữu cũng hãy nêu gương về đời
sống hiệp nhất yêu thương. Không có
lời rao giảng nào có sức thuyết phục
bằng sự hiệp nhất yêu thương trong gia
đình, xóm làng, trong giáo xứ, trong giáo phận, như
Lời Chúa phán: “chính nơi điều nầy mà
mọi người sẽ biết anh em là môn đệ
của Thầy: ấy là nếu anh em thương yêu
nhau” (Ga 13,35) ; “để hết thảy chúng nên
một, cũng như, lạy Cha, Cha ở trong Con và
Con ở trong Cha, ngõ hầu chúng ở trong chúng ta và
thế gian tin là Cha đã sai Con” (Ga 17,21 ).< br>
11. Về phương diện đối thoại
Thăm viếng thân hữu các thành viên tôn giáo
bạn. Việc thăm viếng các thành viên tôn giáo
bạn và nhất là thăm viếng các gia đình cũng
như cá nhân ngoài công giáo là trình bày Phúc Âm một
cách cụ thể. Thăm viếng để chúc
mừng khi vui, an ủi khi buồn, nâng đỡ khi
gặp hoạn nạn là những trang Phúc Âm sống
động giúp anh chị em ngoài công giáo nhận rõ
chân dung Chúa Giêsu Cứu Thế và hiểu biết
đạo Chúa một cách chính xác hơn.
Trao đổi với người ngoài công giáo
về một đề tài chung. Noi gương Chúa
Giêsu trong câu chuyện bên bờ giếng Giacóp
được Phúc âm Thánh Gioan thuật lại,
từ một việc rất nhỏ trong đời
sống là “nước uống ”, Người
đã lắng nghe, trao đổi và soi sáng về
việc đạo, về đền thờ, về
mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi để dẫn
tới “Nước hằng sống ” (x. Ga 4 ).
Từ đó, chúng ta nhận ra trong thời đại
ngày nay, việc đối thoại có ý nghĩa
rất quan trọng, sẽ dẫn đến thông
cảm, hiểu biết và tôn trọng nhau hơn.
12. Về phương diện thực hành:
- Thiết lập ban truyền giáo. Mỗi
giáo xứ cần thiết lập một ban truyền
giáo dưới sự hướng dẫn của Cha
xứ và sự cộng tác của mọi giới cũng
như mọi đoàn thể. Ban truyền giáo sẽ
cổ vũ sự cầu nguyện, tạo điều
kiện học tập và động viên mọi thành
phần dân Chúa tham gia việc loan báo Tin Mừng. < br>
Kết nghĩa. Để tương trợ trong
việc truyền giáo, các giáo xứ đã hình thành lâu
đời nên kết nghĩa với giáo xứ, giáo
điểm xa xôi, hẻo lánh. Mỗi gia đình công
giáo nên kết nghĩa với một gia đình ngoài
Công Giáo trong địa bàn dân cư của mình.
Việc kết nghĩa được thực hiện
cụ thể qua cầu nguyện, thăm viếng, giao
lưu, chia sẻ vật chất.
Làm việc bác ái. Việc bác ái cụ thể
được thấy qua những cứu trợ thiên
tai, giúp đỡ người nghèo về mọi
mặt. Việc bác ái trong lâu dài phải nhắm
đến phát triển toàn diện, giúp người
nghèo có một đời sống xứng đáng
với phẩm giá con người, vì “Phát
triển là tên gọi mới của hòa bình ” (x.
Progressio Populorum). Những hoạt động xã
hội bác ái là những lời rao giảng dễ
được đón nhận, vì “người
đương thời sẵn sàng nghe những
chứng nhân hơn là những thầy dạy,
hoặc nếu họ có nghe các thầy dạy,
bởi vì chính các thầy dạy cũng là những
chứng nhân ” (Evangelii Nuntiandi 41).
KẾT LUẬN
Anh chị em thân mến,
13. Đầu thiên niên kỷ này, chúng tôi
muốn tiếp lời Đức Thánh Cha, chuyển
đến anh chị em lệnh truyền của Đức
Giêsu Kitô: “Anh em hãy đi khắp thế gian, loan báo
tin mừng cho mọi loài thụ tạo” (Mc 16,15). Ước
chi lệnh truyền này chất vấn cuộc
sống đạo của chúng ta, thôi thúc tâm hồn
tông đồ và hướng dẫn toàn bộ kinh
nguyện cùng mọi hoạt động của chúng
ta. Một cách đặc biệt năm nay sẽ là năm
lên đường của cả Hội Thánh Việt
Nam.
Nguyện xin Chúa Thánh Thần ban tràn đầy ơn
thiêng trong một Mùa Hiện Xuống mới, “để
trong thiên niên kỷ thứ III này, Hội Thánh sẽ
được một mùa gặt bội thu trên
lục địa rộng lớn và tràn trề
sức sống này” (Ecclesia in Asia 1) trong đó có
quê hương Việt Nam thân yêu của chúng ta.
Nguyện xin Đức Mẹ La Vang dẫn đưa
chúng ta trên đường truyền giáo. Xin các Thánh
Tử Đạo Việt Nam cầu bầu, để
đức tin được truyền thống anh hùng
của các Ngài nuôi dưỡng, trổ sinh nhiều
hoa trái làm vinh danh Chúa và góp phần đem lại
hạnh phúc cho đồng bào Việt Nam thân yêu
của chúng ta.
Làm tại Bãi Dâu ngày 10 tháng 10 năm 2003
Tm/HĐGMVN
Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Hoà
Chủ tịch
Nguồn HĐGM Việt Nam