HUẾ -- Các trẻ bỏ học đi rà bom đạn ở các bãi chiến trường để bán kiếm tiền hy vọng các lớp học tình thương do các nữ tu dạy sẽ giúp mở đường cho một tương lai tốt đẹp hơn.

Nhiều trẻ em ở Buồng Tằm, một ngôi làng ở miền trung Việt Nam cách Huế 30 km, đã nghỉ học để đi làm kiếm tiền phụ giúp gia đình. Thường thì các em làm việc ngoài đồng ruộng, và chăn gia súc, nhưng gần đây hơn các em đi rà lượm phế liệu kim loại tại các bãi chiến trường diễn ra từ năm 1966-1975, thời gian xảy ra Cuộc chiến Việt Nam.

Phaolô Nguyễn Duy Khoa, 13 tuổi, hiện đang phụ giúp nuôi gia đình có bảy người bằng cách đi thu lượm phế liệu sau khi cha chết. Em và một vài người bạn dùng chiếc máy rà kim loại và cuốc để đào bới tất cả những gì các em có thể rà thấy trong khu nghĩa trang 109 năm tuổi và các khu vực gần đó.

Khoa thừa nhận lúc đầu em sơ bom đạn nổ, nhưng giờ em nói đạn “đã bị rỉ sét không còn hiệu lực nữa”. Em kể em đã tìm thấy một quả đạn pháo nặng 5 kilogram và bán được 100.000 đồng, nhưng cho biết em thường kiếm được từ 10.000-50.000 đồng một ngày, đem về đưa cho mẹ mua thức ăn và sửa nhà.

Theo Khoa, một trong 172 người Công giáo trong số 350 dân làng ở đó, chỉ có một trong các anh chị em của em đang theo học lớp hai tại trường tiểu học địa phương.

Nhưng Khoa là một trong 20 trẻ em bỏ học sớm đang được các nữ tu dòng Con Đức Mẹ Đi Viếng giúp học những kiến thức cơ bản miễn phí. Năm nữ tu ở giáo họ Buồng Tằm dạy chữ và các phép tính cơ bản ba tối mỗi tuần tại cộng đoàn của các nữ tu.

Theo nữ tu Annê Lương Thị Thiên, phụ trách cộng đoàn ở đây, các nữ tu còn động viên các gia đình cho con cái tiếp tục đi học bằng cách cấp học bổng hàng năm trị giá 300.000 đồng và dạy kèm cho học sinh. Chị cho biết có 15 học sinh hiện đang đi học nhờ sự trợ giúp của các chị.

Nữ tu nói nghèo đói không phải là rào cản duy nhất đối với việc học hành trong làng. Học sinh phải nhờ những người có ghe chở các em qua sông để đến trường, nhưng trong mùa mưa từ tháng 9-11 thì ghe không thể qua sông được do nước lũ, chị giải thích.

Tuy nhiên, ông Giacôbê Mai Văn Bằng, bố của ba người con, thừa nhận kiếm sống là vấn đề chính. Ông cùng đứa con trai 13 tuổi đi lượm phế liệu kiếm được 50.000-100.000 một ngày. Ông nói nghèo khổ khiến cho trẻ em phải bỏ học đi làm phụ giúp gia đình.

Ngay cả các nữ tu cũng phải trồng rau khoai, nuôi heo gà để kiếm sống. Theo khả năng, các nữ tu cấp phát thuốc và đôi khi giúp các nhà đình nghèo nhất sửa lại nhà cửa.

Vì việc làm này và việc dạy học mà cộng đoàn các nữ tu được người dân biết ơn, tuy nhiên, hy vọng mà các chị gieo nơi các trẻ được các chị dạy học có thể chứng minh sự đóng góp lâu dài nhất của các chị.

Nhiều em nói với UCA News các em dự định học nghề trong tương lai.

Khoa nói em muốn học nghề điện tử. Em cám ơn các nữ tu đã phát sách vở và cả quần áo, cũng như dạy học cho em.

Cho đến nay chưa có người nào trong số khoảng 70 trẻ em và người lớn đi lượm phế liệu kim loại trong các bãi chiến trường trước đây gần thôn Buồng Tằm bị tai nạn vì bom đạn.
Theo trưởng thôn là ông Giuse Nguyễn Vinh, chỉ có một tai nạn duy nhất liên quan đến bom đạn xảy ra vào năm 2000. Trong vụ tai nạn đó, một người chết trong lúc đào móng xây nhà đã đào trúng một quả bom bi khiến nó phát nổ.

Trong khi đó, Clear Path International, một tổ chức phi chính phủ do các nhân viên trợ giúp thành lập ở Việt Nam, khẳng định: “Mỗi tuần có một người ở miền trung Việt Nam bị chết hoặc bị thương do bom đạn nổ”. Theo website của tổ chức này chính quyền tỉnh Quảng Trị đã tặng cho tổ chức một “Bằng Khen” vào năm 2007 công nhận công lao trợ giúp các nạn nhân và gia đình của họ.

Theo thống kê của chính phủ Việt Nam, năm học 2008-2009 có 147.005 trong số 15,7 triệu học sinh tiểu học và trung học bỏ học để đi làm.